1 Action Line

Research

Applied and practice-based research for the development of better knowledge, methodologies and tools for the effective and responsible development of IX. From exploratory research to artistic-design research.

4 Funding schemes

15 Projects funded

Expected final result 220 research trajectories towards applicable knowledge, methodologies and tools

Funding schemes

Funding within Action Line 1

CIIIC Start 3 editions

CIIIC Start

CIIIC Start offers funding for one-year exploratory research.

For: OnderzoekersToepassersMakers

Implementing body Regieorgaan SIA

Total budget €1,000,000

CIIIC PRO In preparation

CIIIC PRO

Multi-year practice-oriented research aimed at developing knowledge and practical approaches to improve and expand the application of immersive experiences (IX).

For: OnderzoekersToepassersMakers

Implementing body Regieorgaan SIA

Total budget €3500,000

ADRIE In preparation

ADRIE

Artistic and design research in immersive experiences. For artists, designers and creative professionals exploring the boundaries of IX.

For: MakersPresentatieplekkenOnderzoekers

Implementing body Stimuleringsfonds Creatieve Industrie

Total budget €6,750,000

CIIIC Kern In preparation

CIIIC Kern

Demand-driven, practice-oriented research into immersive experiences. Consortia of universities of applied sciences and businesses work together on research questions that come straight from practice.

For: OnderzoekersMakersToepassers

Implementing body Regieorgaan SIA

Total budget €5,000,000

Funded projects

Stage IX

LAUNCHPAD NINE heeft als doel de gefragmenteerde Nederlandse IX-sector te transformeren door een op kunstenaars gerichte infrastructuur op te bouwen die creatie, productie, presentatie en onderwijs verenigt. Het activiteitenprogramma genereert openlijk toegankelijke methodologieën en toolkits, creëert duurzame talenttrajecten en herwint verbeeldingskracht door technologiegedreven paradigma's uit te dagen. Het programma werkt met intensieve residenties die zijn opgezet rond praktijkgericht onderzoek met opkomende en gevestigde kunstenaars en collectieven, die via een open oproep worden aangetrokken. Elke residentie omvat workshops, prototyping en publieke activaties. Artistieke creatieprocessen fungeren als de belangrijkste onderzoeksmotor, waarbij residenties inzichten genereren in drie onderzoeksgroepen: ‘pedagogy, knowledge exchange & documentation’, ‘sustainable production workflows’, en ‘audience engagement & experience’.

EGG: Hoe een immersieve kunst beleving over transitie doorwerkt in het dagelijks leven van mensen en groepen in een wijk

EGG is een grootschalige, zintuiglijk interactieve en lerende kunstinstallatie in de vorm van een ei die uitnodigt tot ontmoeting en gesprek over maatschappelijke systeemtransities. De sculptuur heeft een gladde, organische vorm. Bezoekers kunnen ertegenaan leunen, erop klimmen en zich er vrij omheen bewegen. Ze kunnen het ‘broedproces’ van een onbekend, fictief wezen in het ei zintuiglijk ervaren. Door inzet van augmented reality (AR) en sensortechnologie reageert EGG op warmte, licht en geluid. Hierdoor ontstaat een responsief en deels onvoorspelbaar systeem dat spontane ontmoetingen en gesprekken tussen omstanders over transities in de wijk uitlokt. Bij de uitvoering van het project en het onderzoek wordt de Richtlijn Publieke Waarden voor Immersive Experiences (CIIIC) gehanteerd als kader voor zorgvuldige omgang met bezoekers, data en maatschappelijke impact. Kunst en performance kunnen wezenlijke effecten hebben op empathie, betekenisgeving en perspectiefwisseling (Brown & Novak-Leonard, 2011; Broadhead & Hooper, 2024; Norton, 2015). De kennis over hoe dergelijke ervaringen doorwerken in dagelijks handelen, sociale relaties en wijkgebonden transitiepraktijken (Spaas, 2024; Horvath et al., 2025) is echter beperkt. Dit onderzoek richt zich op de vraag: hoe klinkt de installatie en haar ontwikkeling in de tijd door mensen en in wijkgebonden transitieprocessen (Vervoort et al., 2020)? En hoe kunnen de effecten van mens–kunst-interactie worden geduid in termen van waarden, relaties en gemeenschapsvorming (scaling deep), als basis voor een betekenisvolle doorvertaling naar andere contexten (scaling out) (Fraser, 2010 & 2023; Moore et al., 2015)? Het onderzoek brengt ervaringen, emoties, betekenissen en mogelijke verschuivingen in denken en handelen in kaart en bouwt met kwalitatief onderzoek voort op de data die de installatie genereert: • EGG als Canvas: bezoekers laten geschreven, getekende en materiële sporen achter; • EGG Radio: een participatief platform waar met name jongeren in gesprek gaan over hun ervaringen; • AR- en sensordata: die interacties, aandacht en resonantiepatronen zichtbaar maken.

Van ethische dilemma’s naar toekomstdenken: immersieve technologie als katalysator voor inclusieve besluitvorming

Technologische innovaties brengen urgente ethische vraagstukken met zich mee. Deze vraagstukken vereisen niet alleen een beoordeling van wat wenselijk is, maar ook een anticipatie op mogelijke toekomsten en de waarden die daarin centraal staan. Een belangrijke barrière voor inclusieve besluitvorming is het gebrek aan toekomst bewustzijn en ethische capaciteit. Veel mensen hebben moeite om zich implicaties van technologie voor te kunnen stellen. Vooral non-users ervaren een kenniskloof en denken niet mee te kunnen praten, terwijl zij wel de impact van technologie ondergaan. Dit probleem wordt versterkt doordat de toekomst van een technologie vaak verbeeld wordt door enkele bedrijven met verdienmodellen die polarisatie en digitale afhankelijkheid stimuleren, terwijl milieu-impact en sociale kosten worden geexternaliseerd. Dit vergroot de kans op eenzijdige besluitvorming. Het project past ethiek-by-design toe door bewoners van een stad inclusief en actief te betrekken bij het verkennen van ethische dilemma’s als het gaat opkomende technologie. We benutten maatschappelijke frictie als bron voor innovatie en koppelen technologieontwikkeling aan waarden zoals veiligheid, macht en inclusie. Het onderzoek richt zich op het vergroten van voorstellingsvermogen via twee ‘Moral Labs’: 1 - Traditionele presentatie (beeld en tekst), gevolgd door een gesprek; 2 - Immersieve presentatie in Virtual Reality (VR), gevolgd door een gesprek. In beide scenario's zullen meerdere deelnemers met elkaar in gesprek gaan over de ingenomen standpunten en de morele dilemma's. De VR-interventie gebruikt multiplayer-functionaliteit om social presence te creëren. Door een moderated split-test uit te voeren op de twee bovengenoemde scenario’s, zetten we in dit onderzoek de effectiviteit van een immersieve belevingen af tegen de traditionele presentatie. De rijkheid van beide gesprekken wordt geanalyseerd door de vijf dimensies van toekomstbewustzijn van Ahvenharju (2018) en de LIWC tool (Boyd, 2022). De resultaten bieden inzicht in hoe immersieve technologie kan bijdragen aan inclusieve ethische dialoog en democratische besluitvorming.

To what degree do interactive agents enhance the willingness-to-adopt IX?

IX-omgevingen kunnen de manier veranderen waarop mensen fysieke, interactieve vaardigheden trainen - van chirurgie tot teamsport. De Vrije Universiteit Amsterdam onderzoekt met bewegingswetenschappers, IX-ontwikkelaars en een user-experience-designer of interactieve avatars, die fysiek reageren op de bewegingen van de gebruiker, XR-training aantrekkelijker en effectiever maken. Als testcase dient een voetbaltraining waarin deelnemers leren zich vrij te lopen voor een pass - met en zonder meebewegende virtuele verdedigers.

Enhancing Authentic Learning in Primary Care: Real-Time Immersive Experiences in Family Medicine Clerkships

In de opleiding geneeskunde wordt ook veel verwacht van IX-toepassingen, zeker gezien de personeelstekorten in de zorg. Studenten moeten met IX een passende en effectieve leerervaring doorlopen. De Universiteit Maastricht onderzoekt daarom samen met 2 huisartsenpraktijken hoe studenten door middel van IX echte patiëntconsultaties digitaal en live kunnen meemaken.

Responsible Immersive Support for Firefighter Retreat under Unreliable Spatial and Communication Information

Brandweermensen die zich terugtrekken uit een pand werken onder extreme tijdsdruk, slecht zicht en hoge mentale belasting - terwijl juist dan plaatsbepaling en communicatie onbetrouwbaar kunnen worden. De Universiteit Twente onderzoekt hoe immersieve systemen die onzekerheid zichtbaar en begrijpelijk kunnen maken, zodat digitale aanwijzingen de besluitvorming ondersteunen zonder schijnzekerheid te creëren of gebruikers extra te belasten.

View all projects

Back to Programme overview

Next Talent & Skills

Research

Funding within Action Line 1

CIIIC Start

CIIIC PRO

ADRIE

CIIIC Kern

Learn more about our programme

When does what open?

Funded projects

Community